Jac las: Watergraf-Simon Beckett***

Watergraf

Dit is deel vijf uit de serie rond David Hunter, voormalig huisarts en nu forensisch antropoloog van beroep. Het is het eerste boek van Simon Beckett dat ik ter hand neem.

Het verhaal speelt zich af in de Backlands aan de Engelse westkust in het Saltmere estuarium, waar eb en vloed een eeuwigdurende strijd voeren om de heerschappij over modder, water en land. En dat ervaart de lezer aan de lopende band. Het gaat over water, water en nog eens water. In alle mogelijke vormen maar meestal bedreigend en dodelijk. Het verhaal is snel verteld. Hunter raakt betrokken bij de vondst van een lijk op een wad waarbij zijn expertise vereist is om wat duidelijkheid te verkrijgen over zaken die kunnen bijdragen aan de identificatie van een lijk. Enfin, onze speurneus rolt van het ene lijk in het andere en weet daarbij telkens de politie een stapje voor te zijn. Een beetje onwaarschijnlijk.

De grote nadelen aan dit boek zijn de gedetailleerdheid en het ontbreken van een breder perspectief door de gebruikte ik-vorm. Neem bijv. het uitermate uitvoerig beschrijven van allerlei forensische onderzoeken. Het uitkoken van botten komt me op een gegeven moment de neus uit. Helaas is die wijdlopigheid niet aan mij besteed. Het deed me denken aan Elizabeth George, de Amerikaanse schrijfster, die haar omvangrijke verhalen altijd in Engeland laat afspelen en ook altijd breed van stof is.  Van deze schrijfstijl moet je houden. Ook de vrij kinderachtige manier waarop met de romantiek wordt omgegaan is hopeloos. Hoewel Beckett een meester is in het tactvol omschrijven van netelige situaties en handelingen is hij uiterst terughoudend, bijna verlegen als het liefdesleven van David Hunter aan bod komt.

Simon Beckett is een geroutineerd schrijver. Dat levert twee opmerkelijke zaken op. Het verhaal is fraai geconstrueerd en zit potdicht. Er zijn geen losse eindjes meer aan. De spanning is goed gedoseerd in het boek aanwezig. Verder is het van belang te vermelden dat Beckett een zeer actueel thema prominent in beeld brengt. Het  leidt tot een fenomenaal  wow moment.

De saaie schrijfstijl leidt tot:

Drie sterren.

Jac Claasen.

Advertenties

Jac las: Beklemming-Franck Thilliez****

Beklemming

Beklemming is het vijfde deel uit de reeks rond inspecteur Franck Sharko, werkzaam bij de politie in Parijs.

De hoofdrol in Beklemming is niet weggelegd voor Franck Sharko of zijn vouw Lucie Hennebelle, maar voor hun directe chef,  hoofdinspecteur  Nicolas Bellanger en voor Camille Thibault, technisch rechercheur in  Villeneuve-d’Ascq , gelegen in het ‘departement du Nord’ , vlakbij de Belgische grens. Camille wordt geteisterd door dromen en nachtmerries en een slecht hart. Zij gaat op zoek naar de afkomst van haar hart. Bellanger en Thibault trekken samen op tegen het Kwaad.

Thilliez laat de reis naar het Kwaad  lopen via het inferno van de hel in La divina commedia zoals beschreven door  Dante Alighieri, nu spelend  in Parijs – u dient dit letterlijk  te nemen-  naar La Colonia Montes de Oca, ver in het diepe zuiden van  Argentinië, en niet te vergeten via  de ‘Driehoek des doods’ in Madrid en de casas cuna, verschrikkelijke instellingen in Spanje en Agentinië  waar  de rotte, misdadige, fascistische regimes van Franco en Videla zich met excessief geweld en machtsmisbruik handhaven. Altijd onder het toeziend oog van een rooms-katholieke kerk, die deel uitmaakte van het regime van terreur en onderdrukking, en die immer meer oog had voor het belang van de dictators dan voor het kerkvolk..

Thilliez draaft behoorlijk door, kijkt niet op een liter bloed of een lijk meer of minder, maar een ingenieus plot verhindert dat de thriller in elkaar zakt. Het boek bevat een groot aantal wrede en sinistere scènes. Het blijft spannend. Verwacht ook geen psychologische hoogstandjes, het is allemaal basic, rechttoe rechtaan. Uitzonderlijk genoeg wordt Camille Thibault, de forse, grote, sterke en zwakke vrouw als enige behoorlijk uitgetekend.

Thilliez heeft wederom een donkere, keiharde thriller geproduceerd. De macabere beelden van het Kwaad blijven aan het verhemelte plakken. De invloed van Grangé is onmiskenbaar.

Vier sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Wie zint op wraak-Bo Svernström****1/2

wie zint op wraak

Over het boek:

Marco Holst is een oude bekende van de politie, met een lang strafblad. Hij wordt gekruisigd gevonden met z’n rug tegen de muur in een landbouwschuur in de buurt van Stockholm. Een team o.l.v. inspecteur Carl Edström, met de agenten in burger Jodie Söderberg en Simon Jern wordt op de zaak gezet. Wat in eerste instantie een extravagante moord lijkt, ontaardt meer en meer in een bloedige reeks afrekeningen of terechtstellingen, lijkt het wel.

Carl Edström is een wat oudere bedaagde inspecteur. Hij deed me een beetje denken aan Martin Beck, de flegmatieke anti-held van het Zweedse schrijvers echtpaar Maj Sjöwall en Per Wahlöö. Edström is gescheiden en heeft een vriendin. De relatie stelt niet veel voor. Zijn puberdochter Linda doet ook moeilijk.

De tweede hoofdpersoon is Alexandra Bengtsson, verslaggever bij Aftonbladet als nieuwsreporter, al dertien jaar lang. Haar carrière biedt geen perspectief meer. Zij is moe. Het aanhoudende aantal moorden, waar geen enkel verband in zit, lijkt voor Alexandra de mogelijkheid om wat hogerop te komen. Zij grijpt de kans en gaat achter de brute en gewelddadige moorden aan, die door Svernström expliciet en zonder enige terughoudendheid beschreven worden.

Het boek bestaat uit drie delen. In het eerste deel staan de moorden en de opsporing centraal. Deel twee opent met een sensationele openingszin. Alles lijkt op z’n plaats te vallen. Maar is dat wel zo? In een klap verschuift het perspectief grotendeels naar de moordenaar. Diepgaand gaat de auteur in op jeugd, opvoeding, de verknipte relationele verhoudingen binnen een gezin èn de beslissende gebeurtenis met de verregaande gevolgen. De psyche van de dader derhalve. De lezer gaat zich identificeren met de moordenaar en hoopt maar een ding: dat de dader zijn taak moge afmaken en uit handen kan blijven van Carl Edström c.s. Het draait alleen nog maar om de vraag : hoe redt de moordenaar zich hieruit?

Conclusie:

Het centrale thema is wraak. Dit thema is uitbundig uitgewerkt. In het tweede deel wordt de psychologische achtergrond van de crimineel uitvoerig uit de doeken gedaan. Met vele flashbacks. Dat had wel wat minder gekund, met als gevolg een kleine dip in de voortgang van het verhaal.

Het boek kent weinig beschrijvende teksten en bestaat grotendeels uit realistische en dikwijls hele pittige dialogen. Svernström hanteert een aangename, rustige schrijfstijl. Morbide beschrijvingen van de misdaden worden weliswaar uitgebreid beschreven, maar aan de andere kant toch ook wel weer koel en zakelijk weergegeven.

Het boek mist de typische kenmerkende beschrijvingen van donkere landschappen en weersomstandigheden, en kan daardoor moeilijk als ‘Nordic noir’ worden gekwalificeerd. Het verhaal is veelal spannend met goed uitgewerkte plotwendingen. Een wrede thriller, waarbij het duidelijk wordt dat er een groot verschil is tussen emotioneel en efficiënt geweld. Al met al een meer dan uitstekend debuut met een aangename lengte van 477 bladzijden ontspanning.

4,5 sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Vraag niet om genade-Martin Österdahl****1/2

Vraag niet op genade

Over de schrijver:

Martin Österdahl, ( 1973) studeerde Russisch, Oost-Europese culturen en economie. Hij werkte twintig jaar in de televisiewereld. Ook heeft hij een tijdlang in Rusland gewoond.

( Bron: https://www.amboanthos.nl/auteur/martin-osterdahl/ )

 Over het boek:

Martin Hagen en Pashie Kovalenko zijn gek op elkaar. Beiden zijn in dienst bij Vektor, een soort denktank in Stockholm. Pashie verblijft in St. Petersburg om de ontwikkelingen m.b.t. de komende verkiezingen in 1996 in Rusland te analyseren. Zij wordt ontvoerd omdat zij te dicht in de buurt komt van iets of iemand. Martin vertrekt onmiddellijk naar Sint Petersburg. Hij wil haar terug en gaat op onderzoek uit.

Tegelijkertijd wordt het telefoonnetwerk van Telia in Zweden gehackt. De eerste keer midscheeps, de tweede keer subtieler: de gegevens van een bepaalde persoon worden gewist. Max Hågen  probeert het geheim te ontrafelen van zijn vader Jakob Hagen. Deze Jakob Hagen is op 1 maart 1944 naar het eiland Arholma gebracht en daar opgevoed door Anita Elofsson, die daar geld voor kreeg van een stichting, Östersjöstifelsen genaamd..

Conclusie:

In de nacht van 22 op 23 februari 1944 wordt Stockholm gebombardeerd.  Drie Russische vliegtuigen bereiken het Zweedse vasteland en laten hun bommenlast vallen. In de wijk Eriksdal wordt het openluchttheater in puin gegooid.

Hoe kan dat? Zweden was toch neutraal in WO II? Het hoe en waarom van deze bommenregen is nooit goed verklaard. Een vergissing zeiden de Russen. Österdahl neemt z’n dichterlijke vrijheid en komt met een heel andere verklaring. Een ijzersterke verklaring. De auteur maakt het bombardement tot een van de kantelpunten uit zijn thriller, die een kant op gaat die totaal niet te voorzien is.

In Rusland vinden op 3 juli van het jaar 1996 presidentsverkiezingen plaats. Jeltsin, bijgenaamd ‘De sloper van de Sovjet-Unie’ wint. Tegen deze (geo)politieke achtergrond speelt deze thriller zich af.

Vraag niet om genade is het debuut van Martin Österdahl, een verrassend goed debuut. De zoveelste schrijver uit het hoge Noorden die een boek van hoog kaliber neerzet. De sfeer, het koude en onherbergzame landschap, de donkere types die  rond lopen in het boek, dit alles straalt ‘Nordic noir’ uit.

Deze keiharde, intelligent geschreven thriller met goede dialogen, fraai plot, boeit van begin tot eind. De vele verhaal- en tijdlijnen vragen de aandacht van de lezer. De historische laag – met vele andere historische feiten en zijlijntjes – is buitengewoon verrassend.

De belangrijkste vraag uit het boek wordt niet expliciet beantwoord. Of moeten we tussen de regels door lezen?

4,5 sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Schaduw over Berlijn-Volker Kutscher****

Schaduw over Berlijn

Over de auteur:

Volker Kutscher, 1962, studeerde Duits, filosofie en geschiedenis, en begon zijn carrière als redacteur bij een krant. In 1996 schreef hij zijn eerste krimi. Het is bijzonder leuk te lezen dat Kutscher al op achtjarige leeftijd Emil und die Detektive heeft gelezen. Zijn fascinatie voor Döblin’s klassieker Berlin Alexanderplatz komt duidelijk tot uiting in deze serie rondom Gereon Rath die voorlopig zeven delen zal tellen.

Kutscher zegt het volgende over de setting. ‘De verloren W.O.I, de inflatie, de verbroken ketenen van een keizerrijk, de nieuwe vrijheid uitte zich in een ongebreideld verlangen naar genot, alsof men al het naderend einde in gedachten had.’ En over Berlijn: ‘Een moderne, vooruitstrevende stad, te vergelijken met New York of Chicago.’

(Bron: www.gereonrath.de)

Over het boek:

Berlijn is in 1929 de draaischijf van Midden-Europa, een kosmopolitische metropool van vier miljoen inwoners en een van de grootste steden ter wereld.

En een van de tolerantste. Tolerantie betekent seks, drugs en rock and roll  in overvloed. Nou ja, rock and roll avant la lettre.. Gereon Rath, inspecteur recherche bij de Moord brigade in Köln, komt als provinciale Rijnlander, na een incident zwaar onder vuur te liggen in zijn woonplaats en wordt geparachuteerd bij Inspectie E, de zedenpolitie, in Berlijn. Want de tolerantie ten spijt zijn er nog steeds bepaalde zaken die niet door de beugel kunnen.  Zoals kritiek leveren op de machthebbers in dubieuze en ondeugende filmpjes. Rath leert snel, is ambitieus en wil graag scoren. Hij wil het liefste naar de afdeling A, de recherche.

Hier komen we een bekende tegen die ook regelmatig opduikt in de verhalencyclus met Bernie Gunther in de hoofdrol: Ernst Gennat, de 150 kg wegende en taartjes etende hoofd recherche. Vergeet Philip Kerr, vergeet Bernie Gunther, dit boek gaat over complottheorieën, samenzweringen, de jacht op het goud van de Sorokins in een periode dat Duitsland op z’n kop stond en danste op de vulkaan.

Rath gaat op eigen houtje wat zaken onderzoeken die verband houden met een moord, en komt terecht in de broeierige wereld van het decadente Berlijn. Boeiend wordt de wereld beschreven van het uitgaansleven met z’n danscafés, kroegen, bioscopen, hoeren, pooiers, travestieten, cocaïnegebruik, de corruptie bij de politie en de ellende aan de onderkant van de samenleving. Rath komt terecht in een maalstroom van activiteiten van talrijke criminele bendes en stromingen zoals het communisme, het opkomend fascisme, en de revanchisten die de nederlaag in 1918 niet kunnen vergeten, al die groeperingen die ook onderling weer een bittere strijd uitvechten.

Barricadegevechten in Wedding en Neuköln, communistische agigatoren die straatgevechten uitlokken, politie die met behulp van pantserwagens de straten schoonveegt en met scherp schiet. De mei onlusten van 1929 vormen onderdeel van de fraaie sfeertekening die Volker Kutscher schetst van het Berlijn in die jaren.

Conclusie:

De hoofdpersoon Gereon Rath is geen gelikte, politiek correcte inspecteur. Hij overschrijdt duidelijk grenzen in dit verhaal en liegt om de waarheid boven water te krijgen. Alles voor de rechtvaardigheid. De zoektocht naar de kwade genius, die al vrij snel bekend is, levert weinig spanning op. Dit geldt tevens voor de romantische perikelen van Gereon, die  het bekende patroon volgen van aantrekken en afstoten.

Wat verder opvalt in deze roman/thriller is de grondigheid, de historische correctheid en gedetailleerdheid van de beschrijvingen van Berlijn. Fascinerend! Dat geldt tevens voor de open seksuele moraal èn de emancipatie van de vrouwen.

De schrijfstijl van Volker Kutscher kan het beste omschreven worden als wollig en van een Duitse degelijkheid. De invloeden van Hammett en Chandler zijn onmiskenbaar. Het 573 bladzijden tellende boek moet het vooral hebben van  mooie sfeervolle beschrijvingen van een broeierige wereldstad aan de vooravond van de catastrofe die W.O.II heet.

De setting, van Schaduw over Berlijn, het roerige Berlijn eind jaren twintig van de vorige eeuw, is uitstekend gekozen en leverde de basis voor de serie Babylon Berlin, de duurste niet-Engelse tv-productie ooit.

4 sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Oktober-Søren Sveistrup****1/2

Oktober 3

Over het boek:

Het extreem gewelddadige intro, spelend in 1989, op 31 oktober om precies te zijn, verhaalt van een aantal bloedige moorden. Het is een bloedbad, een welhaast horrorachtig scenario met twee overlevenden, een jongen en een meisje.

De auteur springt naar maandag 5 oktober nu. Laura Kjer wordt op een beestachtige manier afgemaakt. Een van haar handen is afgehakt. Er volgen nog twee wrede moorden, op vrouwen, waarbij opnieuw sprake is van afgezaagde ledematen.

Nieuwe scène. Naia Thulin en Mark Hess worden op de zaak gezet, als onderdeel van een heel team van de afdeling Moordzaken met aan het hoofd de streber Nylander. Thulin en Hess zijn interessante figuren. Hess is om disciplinaire redenen vanuit het hoofdkantoor van Europol in Den Haag zolang teruggeplaatst naar Kopenhagen, en Thulin wil weg naar NC3, de cybercriminaliteit. Het vlot niet tussen die twee.

Snelle scènewisseling. Naar de opening van het parlementaire jaar in Denemarken. Rosa Hartung, minister van sociale zaken, wiens 12 jarige dochter vorig jaar spoorloos verdwenen is, keert terug in de politieke arena na een lang  ziekteverlof, en trekt, niet onverwacht, alle aandacht naar zich toe. Bijzonderheid: iemand heeft de moord op haar dochter bekend, echter het stoffelijk overschot is nooit gevonden.

De lezer is al aan het gissen.

Wie is de dader van de moorden in oktober nu en is er een verband met de  ontvoering c.q. moord op Kristine Hartung? En hoe moeten we de slachtpartij op 31 oktober 1989 plaatsen?

Conclusie:

Oktober is een vrij spectaculaire thriller, waarin de auteur in staat is gebleken  het hele boek de spanning er in te houden. En dat is een hele prestatie, want het boek telt 542 bladzijden.

Voor een groot deel is dit gelukt door de vele scènewisselingen en bijbehorende cliffhangers aan het einde van de hoofdstukjes, 130 in getal, cliffhangers die stuk voor stuk de illusie geven van geweldige ontwikkelingen, maar dat lang niet altijd zijn. Søren Sveistrup is een uiterst geroutineerde, functionele schrijver.

Personen, omstandigheden, achtergronden en de geschiedenis van hoofdpersonen, worden zorgvuldig en boeiend uit de doeken gedaan. Daar blijft het bij. Geen zijlijntjes of interessante toelichting op onderwerpen die het boek net wat extra’s kunnen geven. De auteur beschrijft een eenduidige verhaallijn, die hier en daar rammelt. Maar een kniesoor die daar op let. Verrassend genoeg ontbreekt het aan psychologische diepgang bij veel hoofdrolspelers , Naia Thulin en Mark Hess zijn overigens wel behoorlijk uitgewerkt.

De enorme spanning is het gehele boek door aanwezig, dankzij een werkelijk ingenieus plot, en dat vergoedt veel, heel veel. Maar niet alles. De kale schrijfstijl gooit toch wat roet in het eten.

4,5 sterren.

Jac Claasen.

NB: Het is onbegrijpelijk dat de uitgever de oorspronkelijke titel Kastanjemanden (Kastanjemannetje) niet heeft gehandhaafd. En ook die gotspe ‘literaire thriller’ staat weer prominent op het voorblad. Ik kan u verzekeren, er is niets literairs te vinden in dit boek. Het is een uiterst leesbare wegleesthriller van grote klasse. Niet meer en niet minder.

Jac las: De jongen in de sneeuw-Samuel Bjørk****

De jongen in de sneeuw

Over het boek:

Kerstmis 1999.
Een man van eenenzeventig hapt naar adem na de noodstop. Voor hem bij een temperatuur van min 20 graden staat, onbeweeglijk op de weg, een jongetje , onbeweeglijk en blauw van de kou. Met een reeëngewei op z’n kop.

April 2013
De 10-jarige Thomas gaat vissen met z’n vader in een afgelegen bergmeertje, de Svarttjonn. Hij heeft beet. Een lijk, een meisje. In een balletpakje met witte maillot en spitzen aan.

In een paar bladzijden is de toon gezet. Het speciale onderzoeksteam van Holger Munch aan de Mariboes Gate wordt weer bij elkaar getrommeld nadat gebleken is dat de moord op de jonge veelbelovende ballerina geen op zichzelf staande zaak is. Er volgen nog enkele bizarre moorden. Die leden kennen we nog uit Ik reis alleen en Doodsvogel.
Naast Holger Much is het vooral de persoon Mia Krüger die de kar trekt in deze serie. Mia, het indianenmeisje met de blauwe ogen, is afgekickt van de verdovende drank en pillen, en wil niets liever dan op vakantie gaan. Munch betrekt haar in de zaak.

Conclusie:

Samuel Bjørk laat de privéproblemen van de rechercheurs samen oplopen met moord en doodslag. Een beproefd procedé. Op zich niets bijzonders. Maar het is vooral de persoon van Mia Krüger, die associaties ziet en verbanden legt waar anderen vastlopen, die deze thrillers zo interessant maakt. Het gebeurde met haar zusje Ingrid drukt als een loden last op haar schouders. De rest van het team blijft vrij vlak. De serie kan nog verder uitgebouwd worden. Er lopen genoeg interessante figuren rond die zich daartoe lenen.

De beschrijvende stukken tekst hebben veelal betrekkingen op overdenkingen, overpeinzingen en worden snel weer afgewisseld met dialogen, heel veel dialogen. Die vele goede, geraffineerd in elkaar gestoken levensechte dialogen zijn voor mij de grote plus van de thrillers van Samuel Bjørk.

De plot zit verdraaid goed in elkaar, er figureren een aantal fraaie bijfiguren in het boek, en ook de bijverhalen ( over hallucinogenen: scopolamine, hyoscyamine en atropine ) hebben allure. En in het slot komen alle eindjes mooi bij elkaar.

De Noor Samuel Bjørk is een pure aanwinst in het genre ‘Nordic noir’ en heeft zich met dit boek definitief geschaard onder mijn favoriete auteurs.

Vier sterren.

Jac Claasen.