Willem las: Pelgrim zonder God – Herman Vuijsje

PelgrimzonderGod

De Camino, de pelgrimsweg naar Santiago de Compostela, brengt vele mensen in beweging. Veel wandelaars, pelgrims genoemd, lopen de wandeltocht vanuit een spirituele behoefte. Zij hopen de vaak broodnodige verlossing te vinden voor hun (psychische) problemen. Ze hopen die zuivering te ervaren die hen in staat stelt een nieuwe weg in te slaan op het levenspad. Zo ook de, naar eigen zeggen, atheïstische auteur Herman Vuijsje. Bijna dertig jaar geleden liep hij de wandeltocht der wandeltochten. Maar wel in omgekeerde richting. Hij begon in Santiago de Compostela. En liep vervolgens terug naar Amsterdam, het Sodom en Gomorra van het westen.

In Pelgrim zonder God blikt Herman Vuijsje terug op zijn wandelreis van weleer, dit doet hij in een herzien voorwoord. In mooie volzinnen, kritisch kijkend naar de religieuze en spirituele kant van de wandelzaak en met een milde (zelf)spot verwoordt hij zijn filosofische bepeinzingen:

‘Het lijkt erop dat de ‘opbrengst’ van Compostela bestaat uit datgene wat je ’t minst was en het liefst zou willen zijn.’

De tocht naar Compostela geeft zowel positieve als negatieve vrijheden betoogt de auteur. Hij gaat dieper in op de vrijheden die de pelgrimstocht biedt: vrijheid van expressie, vrijheid van gedachten, vrijwaring van keuzen en vrijwaring van tijdgebrek. ‘Wie naar Santiago trekt, maakt zich juist los van waarden als doelgerichtheid, efficiëntie en effectiviteit. Vaak weet hij juist niet wat hij wil, maar gaat hij op pad om daar achter te komen.’

De pelgrimstocht als medicijn tegen depressies. Deze tocht functioneert als een prima antidepressivum. ‘De Santiagopelgrimage speelt in op eigentijdse noden: ze voert ons terug naar eenvoud, on-opgesmuktheid en authenticiteit.’

Herman Vuijsje schrijft verderop: ‘Santiago laat zien hoezeer de grens tussen godsdienst en medemenselijkheid vervaagt en van on-belang wordt.’ De schrijver laat duidelijk voelen dat de idee van een religieuze voettocht naar het hogere, geestelijke doel er niet meer toe doet. Hij maakt daarom de keuze in omgekeerde orde de pelgrimage te volbrengen. Vanuit de middeleeuwen naar de moderne tijd trekkend. In bijna metaforische bewoordingen toont Herman Vuijsje de lezer aan dat God en godsdienst ondergeschikt is. Al het oude moet weg, welkom wetenschap en verstand! Zijn afkeer van religie toont tegelijkertijd volstrekt helder aan dat zelfs een atheïst nooit loskomt en losgezongen wordt van God. Waarom heeft hij anders de mond vol over God?

Los van het uitgebreide en boeiende voorwoord beschrijft hij uiteraard zijn wandelervaringen: zijn contacten met medereizigers, mooie natuurbeschrijvingen en een vertelling over de Europese ideeëngeschiedenis. Een speurtocht naar de ankers voor moraal en spiritualiteit in een wereld waarin de kerk en traditie op hun retour lijken, zo staat op de achterkant van het boek te lezen. Ik ben blij dat er staat ‘lijken’. Zo eindigt het boek niet in een atheïstische klaagzang, maar staat de deur zelfs op een kier voor diezelfde traditie en voor diezelfde kerken.

Willem van Hartskamp

Over Pelgrim zonder God:

Herman Vuijsje legde te voet de oude Sint-Jacobsroute af, maar niet op de traditionele manier. Hij maakte de tocht in zijn eentje en in omgekeerde richting: van Santiago de Compostela terug naar Amsterdam. Pelgrim zonder God is een klassieker in de Nederlandse pelgrimsliteratuur en verplichte kost voor iedere langeafstandswandelaar. Al hebben de pelgrims van nu vaak andere doelen dan vroeger, toch blijft de caminho een onvergetelijke ervaring. Voor deze editie schreef Herman Vuijsje een nieuwe, uitgebreide inleiding.

‘Een tijdlang voortstappen door de wereld, het landschap, het weer en de natuur, op jezelf teruggeworpen worden – ik geloof niet dat iemand daar onberoerd onder kan blijven.’ – Herman Vuijsje (2018)

 

Advertenties

Viviane las: De laatste verhalenweefster – Marita Coppes

De laatste verhalenweefster 2

Via de Facebookgroep Samenlezenisleuker mocht ik een recensie exemplaar van dit recent verschenen boek ontvangen.

De prachtige kleurrijke cover maakte dat ik erg nieuwsgierig werd naar het verhaal over de verhalenweefsters in Guatemala. Je leert in het boek de advocate Kate kennen. Zij werkt voor het oliebedrijf T-Petrol van haar vader. Na zijn dood komen er dingen aan het licht en maakt Kate heftige dingen mee. Ze besluit op zoek te gaan naar de laatste verhalenweefster. Als kind had ze een verzorgster die de mooiste dingen kon weven waarmee familieverhalen werden ontrafeld.

Kate stapt uit de harde zakelijke oliewereld. En komt in een magische wereld waarbij het gaat om liefde, intuïtie en familiebanden. Ik vond het best realistisch beschreven en niet zweverig. Het boek bouwt toe naar een climax. Het is een roman; geen thriller maar het werd toch behoorlijk spannend. Een aanrader, ik had het boek zomaar uit.

Dit is het eerste boek van Marita Coppes. Ik ben benieuwd of ze nog meer mooie verhalen als dit weet te schrijven.

Viviane Meerenga.

Over De laatste verhalenweefster:

De laatste verhalenweefster van Marita Coppes is een gelaagde familieroman met magisch-realistische elementen. Wiens verhaal leef je en is het lot niet simpelweg een zich herhalende familiegeschiedenis?

Kate Baker is advocaat bij T-Petrol, de oliemaatschappij in Guatemala waarvan haar vader directeur is. Als hij overlijdt ontdekt ze dat hij tijdens de burgeroorlog opdracht heeft gegeven een Maya-dorp uit te roeien om olieboringen op die plaats mogelijk te maken. Dat dorp, El Sede de Ixchel, heeft generaties lang vermaarde verhalenweefsters voortgebracht, en Kate’s geliefde nanny Calixta was een van hen. De druk om de rijke traditie van de verhalenweefsters voort te zetten komt bij Kate te liggen.

Juanita las: Pelgrim zonder God – Herman Vuijsje

PelgrimzonderGod

Het boek begint met een heuse “uiteenzetting” over wat het wandelen van de pelgrimsroute zo aantrekkelijk maakt, vooral de 4 vrijwaringen van een pelgrim (expressie, tijd, keuze en denken) komen aan bod. Dit was voor mij een beetje langdradig en ik moest er voortdurend voor zorgen dat mijn aandacht bij het boek bleef.  Er wordt ook over de tocht verteld, waarbij het ene hoofdstuk al iets interessanter is dan het andere, maar al bij al blijft het boek voor mij een beetje saai en langdradig. Misschien dat je als toekomstige pelgrim wel een boodschap hebt aan dit boek. Of als je ooit de camino gedaan hebt, is dit boek waarschijnlijk wel een toffe herkenning. Maar aangezien ik niet de ambitie heb om pelgrim te worden, is dit boek voor mij geen toppertje.

Juanita Buseyne

Over Pelgrim zonder God:

Herman Vuijsje legde te voet de oude Sint-Jacobsroute af, maar niet op de traditionele manier. Hij maakte de tocht in zijn eentje en in omgekeerde richting: van Santiago de Compostela terug naar Amsterdam. Pelgrim zonder God is een klassieker in de Nederlandse pelgrimsliteratuur en verplichte kost voor iedere langeafstandswandelaar. Al hebben de pelgrims van nu vaak andere doelen dan vroeger, toch blijft de caminho een onvergetelijke ervaring. Voor deze editie schreef Herman Vuijsje een nieuwe, uitgebreide inleiding.

‘Een tijdlang voortstappen door de wereld, het landschap, het weer en de natuur, op jezelf teruggeworpen worden – ik geloof niet dat iemand daar onberoerd onder kan blijven.’ – Herman Vuijsje (2018)

Lucette las: De laatste verhalenweefster-Marita Coppes

De laatste verhalenweefster 2

Het boek De laatste verhalenweefster vertelt het verhaal van Kate Baker. Zij is advocaat bij T-Petrol, de oliemaatschappij van haar vader. Als haar vader overlijdt, ontdekt zij dat T-Petrol en dus haar vader, opdracht heeft gegeven voor het wegvagen van een dorp en zijn inwoners, ten gunste van het bedrijf. In dit dorp woonde een generatie verhalenweefsters, waaronder het vroegere kindermeisje van Kate, Calixta. Via de familiebanden van Calixta komt Kate in contact met de laatste verhalenweefster en krijgt zij de kans deze traditie voort te zetten.

De cover van het boek is zeer toepasselijk en beeldt een geweven kleed uit, met de prachtige kleuren die daarbij horen en een afbeelding van een verhalenweefster. Wanneer je de eerste bladzijden opslaat, verschijnt er al snel een illustratie van een heupweefgetouw, welke een grote rol speelt in het boek. Zowel met de cover als met de illustratie zet de schrijfster meteen een sfeer neer die, zoals later blijkt, zeer goed bij het verhaal past.

Het verhaal heeft regelmatig magisch realistische momenten, maar ongepast zweverig wordt het niet. De schrijfster vertelt op een mooie, beeldende manier een heel bijzonder verhaal, waarin familiebanden zeer belangrijk zijn.

‘Na al die jaren van eenzaam overleven, zonder familie, zonder dorpsgenoten met wie ik ben groot geworden, is de geur van mijn zoon, die ik opsnuif als ik hem vasthoud, een medicijn.’

Tevens is het een erg spannend boek, je wilt weten hoe het afloopt, het leest als een thriller.

Centraal staat dat de verhalenweefsters stellen dat gebeurtenissen uit het verleden, invloed hebben op het heden. Maar ook en vooral dat wanneer dit slechte dingen zijn, je altijd ervoor kunt kiezen het tij ten goede (proberen) te keren, het patroon te doorbreken. Dit gegeven werd van dochter op dochter doorgegeven door de verhalenweefsters. Nu het doorgeven niet meer op die manier kan, proberen ze het op een andere manier.

‘Wil onze kennis overleven, dan zal die gedragen moeten worden door een nieuwe generatie blanken, die openstaat voor wat wij te zeggen hebben.’

Het boek leest erg fijn, heeft een mooie boodschap en biedt veel wijsheid. Tevens komt de problematiek van oliewinning in de jungle uitgebreid aan bod. De auteur Marita Coppes is onder andere vertelkunstenaar en docent aan de Nationale Vertelschool. Dat is zeker in dit boek tot uiting gekomen, een prachtig verhaal dat doet uitkijken naar een volgend boek van deze schrijfster.

Lucette Commiens


Over De laatste verhalenweefster:

De laatste verhalenweefster van Marita Coppes is een gelaagde familieroman met magisch-realistische elementen. Wiens verhaal leef je en is het lot niet simpelweg een zich herhalende familiegeschiedenis?

Kate Baker is advocaat bij T-Petrol, de oliemaatschappij in Guatemala waarvan haar vader directeur is. Als hij overlijdt ontdekt ze dat hij tijdens de burgeroorlog opdracht heeft gegeven een Maya-dorp uit te roeien om olieboringen op die plaats mogelijk te maken. Dat dorp, El Sede de Ixchel, heeft generaties lang vermaarde verhalenweefsters voortgebracht, en Kate’s geliefde nanny Calixta was een van hen. De druk om de rijke traditie van de verhalenweefsters voort te zetten komt bij Kate te liggen.

Lieselotte las: Pelgrim zonder God – Herman Vuijsje

PelgrimzonderGod

Eerst en vooral chapeau dat mensen dit echt doen zo’n pelgrimstocht! Aan mij is er echt geen Pelgrim verloren gegaan ik zie mezelf echt geen voettocht van vier maanden maken.

Tijdens zijn omgekeerde Pelgrims tocht komt Vuijsje op heel wat heilige plekken, ziet hij veel kunstwerken en bouwwerken, hij maakt hier een mooie beschrijving van en heeft ook de moeite gedaan om hun betekenis op te zoeken.  Als lezer zie je aan de hand van zijn beschrijvingen alles zo voor je. Ik waande me af en toe zelf in het landschap dat hij beschreef of zag het kunst/bouwwerk zo voor me.

De dag van vandaag worden Pelgrimstochten niet altijd meer om godsdienstige redenen gedaan maar dikwijls omdat mensen naar iets opzoek zijn of om spirituele redenen. Hier kan ik wel inkomen waarom iemand dit zou doen, iedereen is wel eens opzoek naar iets en als zo’n tocht je helpt waarom niet. Op iedere plek die je langs de tocht aflegt kom je andere geschiedenis en andere religieuze elementen tegen, wat het dan weer boeiend maakt om zo’n tocht te doen. Zelf heb ik door het boek te lezen heel wat bij geleerd of religieuze aspecten zoals de hemel, de hel, de schuld.

Het boek raad ik vooral aan mensen aan die zelf van plan zijn zo’n pelgrimstocht te maken en die van geschiedenis houden. Het boek heeft me uit mijn comfortzone van Romans en Thrillers gehaald.
Het is leuk om te lezen hoe Vuijsje zijn tocht ervaren heeft en hoe hij alles uitlegt. Hier en daar moest ik wel wat doorbijten om door te lezen omdat het me wat te langdradig werd.
Wat niet wegneemt dat het met de nodige passie geschreven is.
Het is dan ook geen standaardverhaal dat je leest.
Ook al ben je als lezer niet ervaren met het pelgrim gebeuren het boek is leesbaar geschreven door de humor en de ironie die Vuijsje er instopt.

Lieselotte Danneels

Over Pelgrim zonder God:

Herman Vuijsje legde te voet de oude Sint-Jacobsroute af, maar niet op de traditionele manier. Hij maakte de tocht in zijn eentje en in omgekeerde richting: van Santiago de Compostela terug naar Amsterdam. Pelgrim zonder God is een klassieker in de Nederlandse pelgrimsliteratuur en verplichte kost voor iedere langeafstandswandelaar. Al hebben de pelgrims van nu vaak andere doelen dan vroeger, toch blijft de caminho een onvergetelijke ervaring. Voor deze editie schreef Herman Vuijsje een nieuwe, uitgebreide inleiding.

‘Een tijdlang voortstappen door de wereld, het landschap, het weer en de natuur, op jezelf teruggeworpen worden – ik geloof niet dat iemand daar onberoerd onder kan blijven.’ – Herman Vuijsje (2018)

Albert las: Noem het liefde-Daan Heerma Van Voss **

Noemhetliefde

Jammer.
Bij het lezen van de eerste bladzijden van “Noem het liefde” van Daan Heerma van Voss, schoten twee andere boeken meteen in gedachten. ,“de Droomkoningin” en “Lolita” . Ook hier vertelt de hoofdpersoon aan een derde zijn geschiedenis.

De roman beschrijft drie hoofdlijnen. Tomas Wolf die niet meer in de liefde gelooft, zijn zieke grootmoeder die levenseinde onder eigen regie houdt en zijn goede vriend, de ernstig zieke Adriaan de Ridder.

Tomas Wolf redt een meisje van een aanstormende taxi. Het blijkt een achter- achternicht te zijn. Het meisje A. Zo genoemd omdat hij haar nooit meer wil afstaan. Hij valt als een blok voor haar,

Tomas is bijna 2 keer zo oud als het meisje A. , dus je voelt al dat dit niet goed kan gaan. Het wordt een stormachtige relatie. Een oudere man met de nodige levenservaring met een vrouw die onzeker in het leven staat en de nodige levenservaring mist. Toch is ze niet op haar mondje gevallen en weet ze Tomas regelmatig op het verkeerde been te zetten.

Langzaam aan als de eerste passie weg is gaat Tomas alles in perspectief plaatsen. Geholpen door zijn vriend Adriaan die doorvraagt op datgene wat Tomas te zeggen heeft.

Pas in het laatste deel van deze roman wordt duidelijk wat er in het vroegere deel van het leven van Tomas heeft plaatsgevonden dat van grote invloed is op zijn verdere leven.

Wat ik miste in deze roman was een spanningsboog. Het verhaal komt maar niet op gang in de eerste hoofdstukken. Ergo: dit boek heeft de expliciete seksscènes in het eerste deel niet nodig. Het riep bij mij een weerzin en walging op waarbij ik het boek bijna na 100 blz voor gezien hield.

Het laatste deel kwam de échte roman schrijver boven drijven. Jammer, hier had veel meer in gezeten.

Twee sterren

Albert Plesman

Over Noem het liefde:

Geloof ik eigenlijk nog wel in de liefde? Die vraag heeft de vierendertig-jarige Tomas Wolf zich lang niet durven stellen. Maar nu zijn grootmoeder erover denkt haar leven te beëindigen en zijn beste vriend ernstig ziek is, besluit hij te geloven. Hij stelt zich weer open voor de liefde. En hoe. Hij valt voor het jongere meisje A., dat, beïnvloed door de volgens Tomas narcistische tijdsgeest, een totaal andere kijk op de liefde heeft.

Noem het liefde is een even betoverende als genadeloze schets van deze tijd. Spiegel en hamer ineen.

Heleen las: Pelgrim zonder God – Herman Vuijsje

PelgrimzonderGod

Dit boek is een aanrader voor mensen die van roadtrips houden, van geschiedenis of van menswetenschappen. In dit boek loopt van Herman Vuijsje van Santiago de Compostela naar Amsterdam; de omgekeerde pelgrimsroute. Het leukste aan dit boek vind ik het taalgebruik van Vuijsje als hij zijn observaties verbindt aan zijn gedachten. Hij beschrijft bijvoorbeeld het verschil in kruisje slaan en verbindt dat met “de Franse slag” of beschrijft de “vooruitgangspessimist”. Vaak heb ik dit om soort omschrijvingen moeten lachen.

Citaat: De tijd heeft hier, in samenwerking met beeldenstormers en zure regen, de scherpe kantjes van het middeleeuws dualistisch wereldbeeld afgesleten. De good guys en bad guys, afgebeeld in het veertiende-eeuws reliëf van het kerkportaal, hebben dezelfde vage contouren gekregen.

Het boek (uitgave 2018) begint met een nieuwe, actuele inleiding, waarin Vuijsje de link legt met de ontwikkeling van de pelgrimsroute tot 2017. Hij noemt het “voortschrijdend inzicht”. Deze inleiding laat zijn gedachten zien, die ook na het lopen van de route met de tijd zijn meegegaan en meer relativeren.

Tijdens zijn omgekeerde pelgrimsroute komt hij op de heilig plekken, beschrijft hij de bouwwerken, kunstwerken, zoekt hun religieuze betekenis en beschrijft het landschap als ware het een oud schilderij. Daarnaast beschrijft hij zijn ontmoetingen met bijzondere mensen. Tegemoetkomende pelgrims die onderweg zijn met elk hun eigen missie, tegenwoordig niet meer religieus maar wel spiritueel of om tot een nieuw inzicht of andere stap in hun leven te komen. Ontmoetingen met bewoners, die ofwel de pelgrimsroute nieuw leven in willen blazen ofwel de pelgrim reizigers gastvrij onthalen. Allemaal mensen die iets van gedachten meegeven aan Vuijsje, terwijl Vuijsje meer probeert te begrijpen van hun motieven en van de religieuze betekenis die door de tijd heen aan deze pelgrimsroute werd verbonden. De zoektocht naar het vagevuur, naar de hemel, naar kwijting van schuld. Hij beschrijft ook de verschillen door de streken en route heen, de verschillende geschiedkundige en religieuze wetenswaardigheden. Deze laatsten waren voor mij wat taaier om te lezen. Desondanks biedt dit boek een kleurrijke en boeiende reis in het hoofd van Vuijsje.

Heleen van der Velde