Jac las: Schemering-Bernard Minier*****

Schemering

Bernard Minier – Schemering.

Bernard Minier:

Bernard Minier, groeit op in  Montréjeau, aan de voet van de Pyreneeën, en studeerde in Tarbes en Toulouse, en gaat daarna voor een jaar in Spanje wonen en werken. Hij woont nu in Essonne in Ile-de-France.

Zijn eerste baan is bij de douane, alwaar hij de functie van controller vervult. Hij neemt deel aan wedstrijden voor nieuw schrijftalent, en waagt de sprong en stuurt zijn eerste manuscript op naar een uitgever. Zijn eerste boek, Glacé, verschijnt in 2011. De Nederlandse titel is Een kille rilling. Het wordt een groot succes in Frankrijk en in vele landen daarbuiten. In 2012 volgt zijn tweede roman. Le Cercle, vertaald als Huivering. Verduistering is de titel van z’n derde roman. Nuit ( Schemering ) is zijn vierde thriller rond Martin Servaz en Julian Hirtmann. In Frankrijk is de auteur inmiddels een beroemdheid.

Over het boek:

Kirsten Nigaard werkt bij de Kripos, een tak van de Noorse politie die zich vooral bezighoudt met de georganiseerde misdaad. Vanuit Oslo is zij onderweg naar Bergen. Waarom wordt Kirsten betrokken bij een moord die 400 km verder is gepleegd? Een moord in een kerk. De Mariakirken, waar een vrouw is afgeslacht op het altaar, te midden van de liturgische voorwerpen. Het antwoord is simpel. In de zakken van het slachtoffer is een klein briefje aangetroffen. Het bewijsstuk bevat slechts twee woorden: KIRSTEN NIGAARD. Het spoor leidt naar een boorplatform, waaronder duivelse weersomstandigheden een dader wordt gearresteerd. Bij verdere doorzoeking van het boorplatform wordt een envelop met foto’s gevonden, foto’s waarop  een groot gebouw staat met de woorden HÔTEL DE POLICE, maar ook foto’s met close-ups van een man, een doelwit. En een foto van een kind. GUSTAV, staat er op de achterkant geschreven. Hetzelfde handschrift als op het briefje van Inger Paulsen, het slachtoffer van de kerkmoord.

Kirsten reist af naar Toulouse. De man op de foto’s is Martin Servaz.

De grote vraag is, waarom wil Julian Hirtmann Kirsten Nigaard en Martin Servaz bij elkaar brengen? Julian Hirtmann, de seriemoordenaar, de man die zijn Marianne had ontvoerd vijf jaar geleden, Marianne die verdwenen was, opgelost in de sneeuw en de mist. Marianne was van de aardbodem verdwenen. Zij moest wel dood zijn.

Gustav, een spoor, eindelijk een spoor richting Hirtmann?

Conclusie:

Bernard Minier, de beste thrillerauteur van dit moment, zit in een productieve fase van zijn leven. Hij slaagt er in om jaarlijks met een thriller van kwalitatief hoog niveau en grote omvang naar buiten te komen. Als lezer zit je gebeiteld. De 510 bladzijden van Schemering – rare vertaling van Nuit, maar ook verkeerd, gezien de inhoud van het boek, leveren een ongekend gunstige prijs/prestatieverhouding op. Oftewel, je krijgt heel veel waar voor je geld. En daar houden wij Nederlanders van.

Deze thriller is een voortzetting van de vorige drie delen. In een uitstekende, intelligente schrijfstijl, zet Bernard Minier de lezer een boeiend, superspannend boek voor. De strijd van goed tegen kwaad woedt voort. Met wederom in de hoofdrol de Pyreneeën, waar het sneeuwt, koud is, mistig en bovenal onheilspellend is. En het weer net zo veranderlijk is als Julian Hirtmann, de seriemoordenaar.

Bloedstollende ontwikkelingen, een fraaie tekening van de hoofdpersonen,  vele mooie en boeiende zijlijntjes, en voor het eerst ook een dampende liefdesscene. De cliffhanger zorgt voor kippenvel en een kille rilling !

Geen kritiek? Zeker wel. In geringe mate en spoilergevoelig, dus niet verder toegelicht. De vijf sterren worden moeiteloos gescoord.

Vijf  sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Huivering-Bernard Minier *****

Huivering

Bernard Minier – Huivering

Bernard Minier groeit op in  Montréjeau aan de voet van de  de Pyreneeën en studeerde in Tarbes en Toulouse, en gaat daarna voor een jaar in Spanje wonen en werken.

Hij woont nu in Essonne in Ile-de-France.

Zijn eerste baan is bij de douane, alwaar hij de functie van controller vervult. Hij neemt deel aan wedstrijden voor nieuw schrijftalent, en waagt de sprong, en stuurt zijn eerste manuscript op naar een uitgever. Zijn eerste boek, Glacé , verschijnt in 2011. De Nederlandse titel is “Een kille rilling”. Het wordt een groot succes in Frankrijk en in vele landen daarbuiten. In 2012 volgt zijn tweede roman. Le Cercle, vertaald als “Huivering”. ‘Verduistering is de titel van z’n derde roman. In het najaar van 2017 volgt ‘Nuit’ ( ‘Schemering’). In Frankrijk is de auteur inmiddels een beroemdheid.

Over het boek.

Claire Diemar, docente aan het Marsac college, wordt vermoord aangetroffen in de badkuip van haar woning. Ingepakt in een kluwen van touwen en voorzien van een staaflampje in haar keel. Martin Servaz wordt opgebeld door Marianne, zijn ex met wie hij zeven jaar getrouwd is geweest. Hugo, de zoon uit het tweede huwelijk van Marianne, is verward aangetroffen in de woning van Claire Diemar en is daarmee hoofdverdachte nummer één geworden. Hij was immers ook leerling aan het lyceum van Marsac, en Claire Diemar was een van zijn docenten Alleen Hugo kan het bijna niet gedaan hebben. Er zijn teveel tegenstrijdigheden en losse eindjes rondom zijn bemoeienis.

Margot Servaz studeert ook aan het Marsac. Zij, gothic, piercings in wenkbrauw en onderlip, lang, slank en gespierd, heeft de aard naar haar vader en wordt het onderzoek ingezogen. Margot is zijn dochter uit het tweede huwelijk van Martin Servaz met Alexandra.

Dit boek is een meesterlijk vervolg op ‘Een kille rilling’. Bernard Minier toont zich wederom een meesterlijk en gepassioneerd verteller. Zijn schrijfstijl is dan weer sec en droog, en vervolgens gepassioneerd en verdrietig als hij schrijft over levens en relaties die uit de rails lopen. ‘Huivering’ is allereerst een zeer spannende thriller, maar daarnaast ook  een roman over het grote verlaten in een tijd dat de onsterfelijkheid op de loer ligt en het leven eeuwig lijkt te duren. Het verlaten om de ergste reden die er is.

Het centrale thema van liefde en verraad is door Bernard Minier uitermate knap uitgewerkt. Alhoewel liefde en verraad, of toch verraad om de liefde of verraad door de liefde?.

Met groot poëtisch vermogen beschrijft Minier keer op keer de elementen: wolkenluchten, water, storm, schaduwen. Soms komt alles samen:

‘De maan stond als een trieste vrouw aan de hemel, de enige die hem niet zou verraden’

Opvallend en uitermate boeiend  in dit boek is de snoeiharde kritiek op het politieke bestel in Frankrijk, en de kritiek op de religie van de dominante en steriele massaconsumptie.  Aan de hand van een plaatselijk politicus wordt een verbazingwekkende en vernietigende analyse beschreven van de politieke situatie in Frankrijk. Kritiek op de totale morele onverschilligheid van politici die de top willen bereiken. Onder het motto:

‘Controle is voor mensen even noodzakelijk als voor ratten

Huivering is het boek dat volgt op ‘Een kille rilling’. Het verdient aanbeveling de boeken in de juiste volgorde te lezen.

Deze beklemmende, zeer spannende en intelligent geschreven thriller verdient zonder meer

Vijf sterren

 

Jacques Claasen

Samen lezen, de Top Vijf van het eerste half jaar door: Jac

Jac top vijf juist

De directie van dit theater heeft mij gevraagd om een top vijf te produceren van de boeken gelezen in de eerste zes maanden van dit jaar. Na het sneuvelen van enkele topfavorieten ( Cilla en Rolf Börjlind – Wiegelied en Jo Nesbø – Bloed op sneeuw) resteren op volgorde van lezen de volgende titels:

Jean-Christophe Grangé – De Passagier

Philip Kerr – Pruisisch Blauw

Bernard Minier – Een kille rilling

Daniel Cole – Ragdoll

Michael Robotham – Sluit je ogen

 

Wat is het criterium geweest om te komen tot deze top vijf?

In principe is lezen de verwoording van emoties, zoals daar zijn vreugde, verdriet, angst, woede, verbazing en afschuw, door een auteur die de vaardigheid bezit om dit op te schrijven zodanig dat de lezer geroerd wordt.

Ik lees voor mijn plezier. Dat is voor mij de basisemotie. Een boek moet iets oproepen dat mij in mijn normale, saaie ( sic) leven nooit zal overkomen. Daarom was ik al na twee boekjes klaar met Baantjer. Met de tv serie ging het niet veel beter. De sympathieke, beetje truttige diender, die elke morgen, na het nuttigen van een bord havermout met bruine suiker, naar zijn kantoor ging om zich dra te begeven naar de plaats delict alwaar een al dan niet gedeeltelijke ontklede BN’er zijn best deed om er dood uit te zien, was niet bepaald mijn favoriet. Een tv format dat hartstikke dood was, om in vaktermen te blijven. Zo saai, dan was mijn kantoorbaan met twee juffrouw Jannie’s en het gegoochel met debiteuren en crediteuren een stuk spannender.

Nee dan Jules Maigret, die scherpzinnige speurder met de pijp, wiens avonturen zich tenminste afspeelden in spannende milieus. Auteur Georges Simenon, een gekend schuinsmarcheerder, had zijn huiswerk goed gedaan en het barstte dan ook van de nachtclubeigenaren, hoeren, pooiers, minnaars en overspelige lieden, verderfelijke lieden uit de bourgeoisie en ander schuim van laag allooi, die elkaar naar het leven stonden.

Het moge duidelijk geworden zijn. Mijn thrillers moeten hoofdpersonen bevatten met bepaalde kwaliteiten, zodanige eigenschappen dat de dunne scheidslijn tussen goed en kwaad niet altijd even duidelijk te duiden is. Eenzame wolven, licht ontvlambare neuroten, gescheiden of op z’n best elkaar duldend, anti autoritair, drankzuchtig en met losse handjes. Eigenschappen die in de regel niet positief worden gewaardeerd worden, die dikwijls leiden tot een niet zo politiek correctie instelling als gewenst en voorgeschreven is binnen het korps.

Bovenstaande titels hebben ( voor een groot deel het volgende) gemeen:

  • Er is sprake van veel zwarte humor, veelal cynisch van karakter met veel harde grappen.
  • Het verhaal is intelligent geschreven. Van de lezer mag verwacht worden dat hij wat moeite moet doen om in het spoor te blijven van de auteur.
  • Er is in alle boeken sprake van een sterke filmische schrijfwijze met korte hoofdstukjes en veelvuldig wisselende scènes.
  • De hoofdrolspelers gaan niet altijd volgens de regeltjes te werk , maar naaien hun eigen naad.
  • We diepen dit wat uit aan de hand van Anaïs Chatelet ( op de naam alleen al word je verliefd), een van de hoofdpersonen uit De Passagier. Neuroot, psychisch verminkt. Vroeger een kille verleidster, nu een neurotische internetdatester. In de loop van het verhaal ontwikkelt zij zich tot een volkomen politiek incorrecte anarchocop, die vastloopt in de politiebureaucratie; de evenknie van Colomba Caselli. De granieten schoonheid met de groene ogen, uit Dood de Vader.

Haar team bestaat uit:

  • Hervé le Coz, luitenant, leeft op de zak van een overjarige barones.
  • Amar bijnaam Jaffar, weigert alimentatie te betalen en heeft de familierechter achter zich aan.
  • Conant.
  • Zakraoui bijgenaamd ‘Zak’, drugsgebruiker en verdacht van polygamie.

Zij noemt dit zooitje ongeregeld ‘De enige echte mannen in mijn leven.’

Een schrijver moet een uitstekend verteller zijn, een plot kunnen neerzetten, goed gedocumenteerd waar nodig en vooral, hij moet meerwaarde kunnen creëren door beschouwingen, opmerkingen, verhaallijntjes die niet per se nodig zijn in het plot maar buitengewoon interessant zijn voor de lezer.

Bovenstaande auteurs hebben al deze eigenschappen. Trouwens vele anderen ook. Toch wil ik graag benadrukken hoe verschrikkelijk aangenaam verrast ik was door Jean-Christophe Grangé. Grangé beschikt over een onuitputtelijke fantasie vol absurde situaties, wendingen en mensen. Kunt u zich een karaokewedstrijd voor clochards indenken? Die  tandeloze, rochelende, spuwende,zuipende, grofgesneden en – gebekte clochards die Johny Halliday’s ‘Pour moi la vie van commencer’ verkrachten?

Michael Robotham’s Sluit je ogen is het gebruikelijke buitenbeentje. Als een fantastische stylist voert hij de lezer mee in een ijzersterke thriller met sprankelende dialogen en mooie levensechte personen.

Jac Claasen.

Jac las: Een kille rilling- Bernard Minier*****

een kille

Bernard Minier – Een kille rilling *****

Bernard Minier groeit op in  Montréjeau aan de voet van de  de Pyreneeën, en studeerde in Tarbes en Toulouse, en gaat daarna voor een jaar in Spanje wonen en werken.

Hij woont nu in Essonne in Ile-de-Frankrijk. Zijn eerste baan is bij de douane, alwaar hij de functie van controller vervult. Hij neemt deel aan wedstrijden voor nieuw schrijftalent en waagt de sprong en stuurt zijn eerste manuscript op naar een uitgever. Zijn eerste boek, Glacé, verschijnt in 2011. De Nederlandse titel is Een kille rilling. Het wordt een groot succes in Frankrijk en in vele landen daarbuiten.  In 2012 volgt zijn tweede roman. Le Cercle, vertaald als Huivering. In Frankrijk is de auteur inmiddels een beroemdheid.

Plot ( Inleiding)

Diane Berg, psychologe van Zwitserse afkomst, wordt aangenomen als forensisch psycholoog bij de Wargnier kliniek, gesitueerd in een hoog,  afgelegen deel van de  Pyreneeën. Een unieke kliniek voor forensische psychiatrie, uniek voor Frankrijk en Europa, en gehuisvest in een oud, sinister gebouw, waar het ultieme uitschot van de maatschappij behandeld wordt: paranoïde mensen, zedendelinquenten, psychopaten en seriemoordenaars. Gevoelloos, manipulatief en labiel. De Wargnier kliniek staat sinds een paar maanden onder leiding van een nieuwe directeur. Dr. Francis Xavier zit niet op Berg te wachten, die nog was aangenomen door de vorige directeur. De ontvangst is kil. Al spoedig ontdekt Berg dat het ultra beveiligde gebouw meer geheimen bevat dan zij had durven dromen.

Martin Servaz is commandant op het regionale bureau van de recherche in Toulouse. Servaz is een zachtmoedige, scherpzinnige speurder. Hij is gescheiden. Wie niet bij de recherche, waar de uren nooit geteld worden en het werk prevaleert boven het gezinsleven. Zijn schaarse vrije uren worden gevuld met  muziek, hij is gek op Mahler, en de Griekse en Romeinse filosofen en wijsgeren. Servaz is goed in zijn werk. Cathy d’Humières, de flamboyante en ravissante 50+ aanklaagster van het OM, lang, blond geverfd haar en elegant gekleed, heeft hem naar de reusachtige waterkrachtcentrale gestuurd. Alleen. Waarom? Samen met een aantal kopstukken moet hij een moord oplossen. Een moord gepleegd op het bergstation van de kabelbaan, op tweeduizend meter hoogte. Het lijk is aangetroffen op een steunpilaar van de kabelbaan, onthoofd en ontdaan van ledematen. De huid is samengespannen tot grote vleugels. Maar het stoffelijk overschot is geen menselijk wezen. Het is een … paard.

Het volbloedpaard is eigendom van Eric Lombard, een van de topindustriëlen van Frankrijk. De implicaties zijn zorgwekkend. Lombard’s invloed is groot, met onbeperkte toegang tot de hoogste regionen van de macht. Servaz staat voor een raadsel. Als lezer weet je dat, volgens de wetmatigheden van de thriller, beide verhaallijnen elkander een keer zullen kruisen. Dat gebeurt ook. En hoe!

Conclusie

Glacé ( IJskoud), om onbekende redenen vertaald in Een kille rilling, is het debuutalbum van Bernard Minier.

Een kille rilling is een fraaie thriller, en behoort tot het beste wat ik de afgelopen jaren gelezen heb. Daar zijn een aantal redenen voor aan te wijzen die kort besproken worden. De belangrijkste reden is vooral gelegen in het feit dat Minier een groot verteller is ( zoals alle grote auteurs in dit genre) die de dreigende atmosfeer 587 bladzijden lang weet vast te houden.

Niet alleen de hoofdpersonen, maar ook de beschrijving die uitgaat van de donkere hoge bergen, kliffen en rotsen, de vries- en sneeuwkou, de huilende koude wind; Bernard Minier neemt in zijn beschrijving  de woeste natuur in de Pyreneeën als een extra dimensie mee in zijn thriller. Hij spreekt zelf van het apocalyptisch karakter van de natuur.

Het plot is ingenieus van karakter en verveelt geen moment. Er gebeurt veel, en de schrijver is het uitstekend gelukt om de snelheid in het verhaal aan te houden. Stap voor stap, helder en integraal volgen we de speurders op hun tocht naar de waarheid. Het aantal personages is behoorlijk groot te noemen. De verteller Minier creëert een groot aantal heerlijke mensen van vlees en bloed, met hun (on)hebbelijkheden en geheimen, met name op relationeel gebied.

De grote kracht lag, naast het krachtige plot en de raak getroffen typeringen, in het groot aantal zijlijnen op het gebied van de psychiatrie. Minier vertelt uiterst boeiend en passend in het decor van het verhaal over de nieuwste behandelmethoden voor gewelddadige en geesteszieke criminelen, zo weten we nu wat aversietherapie, oculomotorische observatie en penisplethysmografie inhouden en wat de mensonterende toepassingen zijn. (Deze moeilijke woorden moet u maar googelen. Uitleg hier gaat te ver.)

Daarnaast, in een vloeiende schrijfstijl met vele dialogen, mooie beschouwingen over tal van onderwerpen die raakvlakken hebben met het verhaal, niet essentieel daarbij zijn, maar duidelijk het leesplezier aanmerkelijk verhogen. Wat te denken van zijn mening over de gekheid van de media, fora en internet, over het cliché van de egocentrische artiest en avantgardische, non-conformatische publiek dat hen omringt, over belastingontwijking ( “Alleen gewone mensen betalen belasting”) , over de zes morele ontwikkelingsfasen van Lawrence Kohlberg etc.

Onderstaande quote als voorbeeld voor het feit dat Minier kan schrijven:

“… Er waren toch ook landen waar de dood gezien werd als iets luchtigs,iets moois, waar het werd gevierd, en er gelachen werd en waar die sombere, vreugdeloze, kerken met hun requiems en larcrima rerum, Kaddisj en treurgebeden er buiten werden gehouden. Alsof kanker, ongelukken, harten die ermee ophouden, zelfmoorden en moorden nog niet genoeg waren, dacht hij bij zichzelf.”

Als uitsmijter een van zijn Latijnse spreuken die hij regelmatig in het rond strooit.

“Consensus non concubitus facit nuptias.”

Een huwelijk bestaat bij de gratie van overeenstemming, niet het delen van een bed.

Want na de afsluiting van het drama rond het paard, en een reeks van verdere gewelddadige incidenten, komt als een duveltje uit een doosje, de auteur met een aantal morele vraagstukjes. Nou ja, vraagstukjes? Hoe zit het als een meisje van zeventien en een getrouwde man van tweeënveertig elkaar meer dan leuk vinden? Of wat als de gierende hormonen van een vrouw die niet zwanger is van hem, hem zoent en liefdevol zijn wang streelt?

Vijf sterren.

Jac Claasen.

Jac las: Verduistering-Bernard Minier*****

Verduistering

Bernard Minier – Verduistering

Bernard Minier groeit op in  Montréjeau aan de voet van de Pyreneeën en studeerde in Tarbes en Toulouse en gaat daarna voor een jaar in Spanje wonen en werken. Hij woont nu in Essonne in Ile-de-Frankrijk.

Zijn eerste baan is bij de douane, alwaar hij de functie van controller vervult. Hij neemt deel  aan wedstrijden voor nieuw schrijftalent en waagt de sprong en stuurt zijn eerste manuscript op naar een uitgever. Zijn eerste boek, Glacé, verschijnt in 2011. De Nederlandse titel is Een kille rilling. Het wordt een groot succes in Frankrijk en in vele landen daarbuiten. In 2012 volgt zijn tweede roman Le Cercle, vertaald als Huivering. In Frankrijk is de auteur inmiddels een beroemdheid.

Plot ( Inleiding)

Martin Servaz, commandant bij de recherche in Toulouse, is opgenomen in een instituut voor depressief politiepersoneel. Hij droomt verschrikkelijke dromen. Over Marianne, de vrouw waarvan hij houdt, die ontvoerd is door zijn tegenstander Martin Hirtmann.

Hij krijgt een pakketje toegezonden met een hart: een vers, rood hart met een begeleidend briefje dat weinig hoop laat. Een verwantschapsonderzoek bij Hugo, Mariannes zoon, heeft zijn weerstand gebroken. De magistrale muziek van Mahler is zijn troost en houvast.

Het herstel zet in na verloop van tijd. Martin raakt betrokken bij de zelfmoord van Célia Jablonka, de kunstenares van de afwezige kunst. Dan ontvangt hij een elektronische sleutel van de hotelkamer waar zij zelfmoord heeft gepleegd. Hij is niet bevoegd, want te ziek om de zaak nog eens onder de loep te nemen, maar kan de zelfmoord toch niet loslaten. Servaz krijgt stap voor stap berichtjes binnen, raadseltjes eigenlijk die hem op het spoor moeten zetten van, ja van wat? Vanwaar dit kat en muis spel? Of werd Servaz uitgedaagd om hem te vinden, de moordenaar van Célia Jablonka, de kunstenares die zelfmoord had gepleegd?

Christine Steinmeyer is een bekend radiopresentatrice. Zij ontvangt op kerstavond een anonieme brief die eindigt met de woorden : “Val dood. En ondertussen ga ik dood.” Een brief met de dreiging om de stekker er uit te trekken. Er volgt een  smerige tekst geschreven in de sneeuw die op de voorruit van haar auto ligt. Vervolgens een onbekende die haar in haar eigen praatprogramma op de radio er van beschuldigt, dat ze iemand dood heeft laten gaan. Langzaam aan wordt duidelijk dat Christine gevolgd wordt, bedreigd, geïsoleerd, psychisch gemarteld en fysiek verkracht.

Waarom? Wat is de bedoeling van al dit geweld. Het is een langzaam proces, door Minier weergaloos in beeld gebracht. Wanneer de verhaallijnen van Martin Servaz en Christine Steinmeyer elkander kruisen, zit het spel eerst op de wagen.

Conclusie

Het centrale thema in dit boek van Minier is het psychisch geweld in al zijn verschijningsvormen: thuis, op de werkvloer, in de opvoeding, in relaties bij de partner. Daarnaast is Minier niet vies van geweld in andere verschijningsvormen zoals manipulatie en intimidatie, fysiek geweld en verkrachting. De beklemming en spanning zijn in dit 576 pagina’s tellende boek blijvend aanwezig.

Qua schrijfstijl moet Minier het afleggen tegen stylisten als Michael Robotham of R.J. Ellory. De ingenieuze opzet van de thriller en de manier waarop Minier de spanning doseert, vast weet te houden en de verhaallijnen afwikkelt, compenseert ruimschoots dit minpuntje en tekent de klasse van de auteur.

De auteur heeft zich uitermate goed gedocumenteerd. Dat blijkt uit zijn lijst met bronvermeldingen. De coleur locale van Toulouse met zijn gigantische luchtvaartindustrie is terug te vinden in boeiende beschouwingen over mannen en vrouwen in de ruimte en het fascinerende, niet-bestaande zwartboek van de verovering van de ruimte.

Dit geldt tevens voor het pesten, treiteren en het geweld tegenover vrouwen. Minier is niet vies van een portie geweld en seks in dit boek, maar weet dit te verzachten door het zachtmoedige karakter van Martin Servaz, de intelligente en sympathieke rechercheur, die de titel van commandant mag voeren.

Zijn passie voor muziek, met name de goddelijke muziek van Mahler, komt veelvuldig aan de orde. De apotheose wordt ,onder de muziek van het derde bedrijf van de opera Madame Butterfly, uitgespeeld tussen het spook en de dader/slachtoffer. Een toekomstig regisseur hoeft zich niet meer druk te maken over de muziek.

Maar laten we het thema niet vergeten van de oorlog die gevoerd wordt tussen de vrouwen waarbij, net als in de liefde, alle middelen zijn geoorloofd in de slag om de man te veroveren.

Dit boek is losstaand te lezen. De verwijzingen naar de eerste twee boeken zijn wel aanwezig, doch beperkt van omvang en zetten geen rem op het leesplezier. Een krachtige, boeiende, intelligent geschreven thriller, die vijf daverende sterren verdient.

Jac Claasen.