Jac las: 1793 – Niklas Natt och Dag****1/2

img_3304

Over de schrijver:

Niklas Carl Bosson Natt och Dag , geboren op 3 oktober 1979, was hoofdredacteur van het tijdschrift Slitz tussen oktober 2006 en oktober 2008,  en heeft daarna als freelancer gewerkt. Hij studeerde in Kalmar, 2000 – 2003 . Niklas is multi-instrumentalist.

Over het boek:

Jean Michel (Mickel) Cardell, in het bezit van een houten arm, tuchtwacht van beroep en uitsmijter bij Fördärvet als bijverdienste, wordt uit zijn dronkemansroes gewekt door een paar kinderen die een lijk hebben ontdekt in het water van Fatburen. Bij het slachtoffer zijn armen en benen één voor één weggesneden, maar eerst nadat een van de ledematen verbonden is en voldoende genezen. Bovendien zijn ogen uitgestoken, de tanden verwijderd en is z’n tong weggesneden. Het is duidelijk, er loopt een dodelijke wolf rond.

De schout Johan Gustav Norlin, de rechtschapen en integere advocaat-fiscaal, roept de hulp in van Cecil Winge om de ongewoon wrede misdaad op te lossen. Winge op z’n beurt roept de hulp in van Cardell, die zijn eigen redenen heeft om ja te zeggen op dit verzoek. Het verbond tussen de man met de houten arm en de aan de kruipende teringdood lijdende intellectueel, wordt aldus gekenmerkt door fysiek ongemak en hindernissen aan de ene kant maar geestelijke veerkracht anderzijds.

Wat volgt is een prachtige queeste naar de dader tegen de achtergrond van een Zweden dat gegrondvest is op een zieke, feodale standenmaatschappij, waar de lagere standen leven als dieren onder smerige leefomstandigheden, en waarin een mensenleven van geen enkele waarde en betekenis is. Niklas schetst een uitermate boeiend beeld van de onderklasse in Stockholm op het einde van achttiende eeuw, de teringzooi waarin ze wonen, de stank die hen dag en nacht omringt en het brakke putwater dat ze drinken. Evenals de smeerlapperij van de bovenlaag van de Zweedse maatschappij. De uitlatingen van hoerenmadam Sachs over de bizarre seksuele uitwassen van haar clientèle zouden zonder meer passen bij een Marquis de Sade. Als Niklas dàt beeld wil schetsen, dan is hij daar voor 100% in geslaagd. Cecil Winge is een intellectueel, de invloed van de verlichte ideeën van Rousseau klinken door in het gehele boek, maar zeker na de vreselijke terechtstelling op de galgenheuvel, waar Mårten Höss ( what’s in a name: Rudolf Höss was kampcommandant van Auschwitz tot eind 1943 ) met de bijl zwaait totdat kop en romp in eeuwige scheiding komen te liggen.

Taal- en woordgebruik zijn aangepast aan het tijdvak waarin het verhaal zich afspeelt.  Het boek is rijk aan lange, fraai geconstrueerde zinnen en archaïsch woordgebruik. Dat is even wennen. Verwacht derhalve niet de flitsende dialogen en dito scènewisselingen van een moderne thriller. Er zitten wat duistere elementen in het verhaal, de typering gothic novel zou niet op z’n plaats zijn. Daarvoor ontbreken te veel stijlkenmerken. Een minpuntje is het overdadig gebruik van de vele geografische benamingen van straten, stegen, gebouwen, molens, bruggen, waterlopen, meren etc. van het Stockholm anno 1793. Overdaad schaadt.

Niklas beschrijft een koninkrijk in verval, waar naast list en bedrog, corruptie en betaalde horizontale oefeningen de middelen zijn om te overleven. De vele details wijzen op een gedegen research. Op de achtergrond klinken de tonen van de Franse revolutie, waar Marat zijn giftige geschriften spuit en Marie-Antoinette en haar gemaal onder de guillotine onthoofd worden.

Is het een thriller, een spannend boek? In beperkte mate. Mij heeft vooral de historische setting geïmponeerd, de verhalen in het verhaal en de invulling van de karakters van de hoofdrolspelers. Naast Cardell en Winge, zijn dat Kristofer Blix en Anna Stina Knapp. Of Niklas  de titel ‘Beste debuut van het jaar’ van de Zweedse academie voor misdaadschrijvers terecht heeft gewonnen, kan uiteraard niet beoordeeld worden. Wel dat de auteur met dit boek, na een start waarin het wennen was aan taal- en woordgebruik, de lezer meeneemt in een enerverende ‘oude’ nieuwe wereld. Met vele uren leesplezier, want het boek “leest niet even vlot weg”.

Mooi verzorgde uitgave, met harde kaft en losse omslag, bordeauxrode schutbladen en excellente typografische uitvoering. Zo worden de eerste drie woorden van elk hoofdstuk in kapitalen neergezet. Een mooie, verzorgde uitgave van Uitgeverij Prometheus. En dat mag ook best wel eens een keer gezegd worden.

4,5 sterren.

Jac Claasen.

Advertenties

Gepubliceerd door

Samenlezenisleuker

Recensies, winacties, tips, leesclubs, columns, een kort verhaal of interviews! Kortom, alles wat maar gezellig en leuk is met betrekking tot boeken :-D

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s