Leesclub Tot de duivel het schip keert: Groepsrecensie Eveline, Marije, Miranda, Chrisje en Nathalie!

leesclub-nathalie-briessinck

Over de auteur:

Nathalie is een Vlaamse auteur en creatieveling. Ze studeerde Taal- en letterkunde en specialiseerde zich in poëzie. Ze is professioneel uitgeefmanager bij een educatieve uitgeverij, maar in hart en ziel is ze schrijver. Met Tot de duivel het schip keert debuteert zij in proza. (Bron: http://www.hebban.nl)

De Achterflap:

Antwerpen, eind negentiende – begin twintigste eeuw.

De Schelde, de hoofdslagader van de stad, blinkt onder een gouden zon terwijl twee families verenigd door een rederij met hun schepen rimpels in het water trekken. In een stad waar naast zijn rivier ook mensen op de uren van de getijden in en uitstromen, voert Tot de duivel het schip keert je mee door zijn straten, huizen, kieren en achterbuurten om een familiegeschiedenis bloot te leggen. Een verhaal dat tegelijkertijd schrijnend mooi is en vol verraad zit.  Over levens, over eigenwijsheid en over mensen die via eigenbelang en liefde “een” waarheid onthullen die families verbindt, maar ook scheidt.

De Cover:

Eveline:

De cover van Tot de duivel het schip keert komt mysterieus op me over. Het is zo donker. De onderste helft is zwart, dan een (donker)blauwe zee met dreigende, donkere wolken erboven en wat in de verte een zwart containerschip. Als dat maar goed komt 😉 Maar dat zal het ongetwijfeld niet komen gezien het genre van het verhaal… Zou ik het boek oppakken in de boekhandel? Zeker weten! Weinig zo spannend als op open zee in de problemen komen.. ik hoop het nooit mee te maken! Een containerschip straalt sowieso weinig gezelligheid uit dus de toon is gezet! Ik heb er zin in 🙂

Marije:

Het boek heeft een mooie cover. Een beetje duister: donkere lucht, donker water en dan (het silhouet van) het schip in het blauwe licht. En de titel van het boek lijkt op een naamplaatje met de verschillende lettertypes alsof de duivel de inleiding is en het schip het hoofdverhaal.

Nathalie:

De cover is mysterieus en wat te donker naar mijn smaak. Je kan water – een rivier? – en een boot onderscheiden maar de plaatsnaam Antwerpen staat er onder om het boek te kunnen lokaliseren. Dan had dit wat mij betreft meer door de cover verbeeld kunnen worden bijvoorbeeld met een skyline met een kathedraal of een “hand werpende” Brabo bijvoorbeeld. Op zich is het beeld wel oké welteverstaan.

Chrisje:

Adembenemend, sinister, zwoel, somber, spannend. Allemaal woorden, die in me opkomen als ik de cover bekijk. Zeker een omslag als ‘lokker’ om het boek vast te nemen.  Blijkt dat schrijfster Nathalie de cover zelf ontworpen heeft. Straffe dame!

Miranda:

De cover vind ik erg mysterieus en onheilspellend. Wat kan ik nu verwachten van dit boek? Een schip aan de horizon op een donkere zee, dat moet toch veel ellende betekenen. Wat voor een geheimen schuilen er in dit boek. De cover roept veel vragen op. Een grote donderwolk boven zee, wat zal er gebeuren? Ik ben echt zeer nieuwsgierig wie de duivel in dit boek is?

Meningen:

Eveline:

Op de donkere cover van het boek zien we een schip op zee tegen een (donder)blauwe achtergrond. Hierdoor was ik compleet op het verkeerde been gezet! Ik dacht dat ik over moord en doodslag op het schip zou lezen. Het radeloze van niet kunnen vluchten omdat je midden op zee zit. De rillingen liepen me bij die gedachte alleen al over de rug.

Maar niets bleek minder waar te zijn! Het verhaal speelt zich af in Antwerpen. We blijven met beide beentjes droog en veilig op de kade. Nou ja, veilig? Voor lang niet iedereen… ‘Tot de duivel het schip keert’ is opgedeeld in vijf delen. Ieder deel wordt door een personage vertelt en speelt op de andere delen in. Samen zijn ze compleet en vormen ze het hele verhaal. We leren interessante personages kennen en een wereld die behoorlijk ver van mijn bed af staat.

Marije:

Het verhaal neemt ons mee naar Antwerpen eind negentiende, begin twintigste eeuw. In hoofdstuk 1 leren we Maryse Gallant kennen, dochter van een Belgische reder, Henri Gallant. Ze past niet in het keurslijf van een echte dame. Ze is ongeduldig, heeft altijd een antwoord klaar en zeer duidelijke ideeën over wat ze wil worden en bereiken in het leven. Ze wil in de rederij van haar vader werken als volwaardige medewerker. En dat in een tijd waarin vrouwen thuis hoorden te zijn en geen rechten hadden. Haar vader wil toch dat ze zich in de rol van ‘dame’ schikt en vrijwilligerswerk gaat doen zoals alle vrouwen. Zo maakt ze kennis met Anne Matthieu, die het fantastisch vindt als vrijwilliger in het Gasthuis van Monseigneur Claeys. Langzaam worden ze vriendinnen ook al liggen hun dromen en ideeën over hun toekomst mijlenver uit elkaar. De sfeer die Nathalie heel mooi beschrijft, roept beelden op van de film Titanic.

Nathalie:

Twee patriarchen van families met opgroeiende dochters zijn partner in een kleine rederij in Antwerpen die passagiersvaarten tussen Antwerpen en Amerika verzorgen en proberen tegen de moordende concurrentie van onder andere de Red Star Line maatschappij in te gaan. Anne Mathieu en Maryse Gallant leren elkaar beter kennen dankzij één van de grote feesten waarop ze samen aanwezig zijn. Eerst gaat hun kennismaking wat stroef maar later leren ze elkaar beter kennen en krijgen ze een hechte relatie met elkaar.

Chrisje:

Als een ‘duiveltje’ op mijn schouder zit de titel tijdens het lezen wat in de weg. Ik heb die langs alle kanten bekeken, gedraaid, gewikt en gewogen. En nog kan ik er geen touw aan vastknopen. Ik zie de link niet met het boek. Dat zal wel aan mij liggen. Kan iemand me uitleg geven. Anyone?

Miranda:

Het boek gaat over Maryse die de dochter is van een man die zijn hart en ziel legt in het maken van schepen. Maryse wil als zijn dochter dolgraag deel uitmaken van deze scheepswerf en meewerken hier. Maar in die tijd is dat not done. Vrouwen horen hun plaatsen te kennen, dat vindt vooral de vriend van de vader van Maryse, Eduard. Die horen thuis te blijven en vrijwilligerswerk te doen. Zo komt Maryse via Anne terecht in het verpleeghuis om daar te werken. Op een dag is ze er helemaal klaar mee en gaat op zoek naar avontuur.

Eveline:

Of de titel goed gekozen is? Een duivel komt er zeker in voor! Niet in de klassieke zin als een rood wezentje met een pijlachtige staart en een hooivork maar een kwaadaardig persoon die op de eerste gezicht een zeer fatsoenlijk iemand lijkt te zijn. The devil in disguise… Ik vond het een heerlijk boek. Het leest heerlijk door! De overgangen van personages zijn best heftig en zorgen voor een dynamisch verhaal.

Marije:

Hoofdstuk 2 gaat over Madame Elsa, een hoerenmadam. Samen met haar tweelingzus Julia runt ze een bordeel. Ze begon met de gedachte het beter te doen dan haar voorgangers. Alleen Belgische vrouwen, geen gezeur met de politie. Maar daar was geen goed geld in te verdienen. Nu verkoopt ze (illegale) meisjes aan het buitenland en levert ‘zwarten en halfbloeden’ en sjoemelt met de wijnverkoop. Een verhaal over hoe de verleiding van het grote geld de moraal en het fatsoen verdringt. En hoe dit uiteindelijk leidt tot haar ondergang. In hoofdstuk 3 wordt Eduard Matthieu beschreven. Hij is de vader van Anne uit hoofdstuk 1. Hij werkt als bestuurder in de rederij. En hij komt regelmatig in het bordeel bij Madam Elsa. Een man die een vastomlijnd idee heeft van hoe de wereld eruit dient te zien en zijn rol daarin. Een man die geconfronteerd wordt met het pijnlijke resultaat van een in het verleden door hem genomen beslissing. Het leven is succesvol als je zakelijke keuzes maakt, ook in je privéleven. Plicht gaat boven alles, emoties zijn onhandig en ongewenst. In dit hoofdstuk wordt een aantal verhaallijnen duidelijk die alle personen met elkaar verbindt.

Nathalie:

Het zijn twee jonge vrouwen die hun plaats zoeken in een veranderend tijdsgewricht. De ene, Anne, is opgevoed in een strenge familie met veel normen en regels maar zonder voldoende warmte en heeft wel ambities maar ze schikt zich toch in haar lot als huisvrouw naast een echtgenoot die haar voldoende vrijheid en bescherming kan bieden om een goed leven te leiden. Maryse daarentegen verloor als kind haar moeder en is opgevoed door een liefhebbende vader en een huismeid die tevens de warme moederrol opneemt om een emotionele leemte in te vullen. Zij streeft een droom na om als één van de eerste vrouwen ook een rol in het zakenleven op te nemen en helpt haar vader met haar advies sinds ze jong is. Haar drang tot onafhankelijkheid steekt er echt bovenuit.

Nadat Anne er in is geslaagd Maryse warm te maken om ook in het Gasthuis te gaan werken als vrijwilligster net als zij,  verdwijnt Maryse plotseling. Als ze ook na enkele maanden niet meer boven water komt, kwijnt haar vader weg , laat de rederij en zijn zakenpartner voor wat ze zijn, en vertrekt hij naar Amerika om andere horizonten op te zoeken. Dezelfde weg op zoals de talrijke passagiers die hij vervoerde. En dan is er nog Alex Hennaud, een jongeman die Anne’s vader, Edouard Matthieu, dicht bij zich houdt in de rederij en liefst niet te veel uit het oog verliest. Als het onontkoombaar is, komt er een familiegeschiedenis aan de oppervlakte die niet al te fraai is en heel wat partijen in de problemen brengt. Dit verhaal leidt tot verraad en een breuk binnen en tussen families.

Chrisje:

Het verhaal speelt zich af in Antwerpen – mijn koekenstad – in het begin van de 20ste eeuw. Ik kan heerlijk meewandelen door de Antwerpse straten en pleinen. Vind ik leuk!

We leren een aantal figuren kennen met “schoon” uitgediepte karaktertrekken. Sommige verdorven, andere met ambitieuze dromen. Alle figuren linken met en naar elkaar met drama en romantiek. Als een “duiveltje” uit een doosje snap ik pas bij het laatste hoofdstuk dat het boek gaat over beginnend feminisme.

Miranda:

Zo komt ze in een bordeel terecht van madam Elsa, waar ze tegen haar zin wordt vastgehouden. Ze maakt een vreselijk tijd mee. Ze komt via hulp van anderen er weer uit. Anne die inmiddels getrouwd is beleefd een geweldige nacht met Maryse. Maar ook dat is niet toegestaan in die tijd, de liefde tussen twee vrouwen.

Eveline:

Ik mocht dit boek lezen voor de leesclub van Samenlezerisleuker en hier leerde ik dat Nathalie Briessinck dit boek in eigen beheer heeft uitgegeven. Superknap van haar.

Marije:

In hoofdstuk 4 is Anne Matthieu de verteller. In tegenstelling tot Maryse, die graag de dingen zelf bepaalt, is Anne een volger. Ze vindt dat ze zelf geen regie heeft over haar leven. Ze trouwt met Ernest Van Daele, zoon van een bankier, om zo de financiële toekomst van de rederij veilig te stellen. Maar heimelijk heeft ze gevoelens voor Maryse, die ineens spoorloos verdwijnt. Nog meer stukjes van de puzzel vallen in dit hoofdstuk op zijn plaats.

Hoofdstuk 5 is weer gericht op Maryse. Zij is gered uit een verschrikkelijke omgeving. Er wordt duidelijk wie een rol hebben gespeeld in haar redding. Langzaam keert ze weer terug in de maatschappij, haar vader is geëmigreerd naar Amerika. Hij dacht haar nooit meer te zien. Anne zoekt weer toenadering, maar alles gaat erg stroef. Maryse haar kijk op de wereld is veranderd en ze weet niet goed hoe ze een plekje moet veroveren. Blijft ze in Antwerpen of gaat ze naar haar vader? Wat moet ze met Anne? En wie is Alex? Wil ze wraak nemen op degenen die haar gekwetst hebben of staat ze daarboven? Terwijl ze worstelt met deze vragen, komt het hele verhaal samen.

Nathalie:

Het boek houdt een wat trage start in, maar vanaf dat je deel 2 begint te lezen, krijg je het begin voorgeschoteld van wat een spannend en mooi verhaal zal worden met heel wat drama, schuld en verraad. Dit alles met op de achtergrond het vroeg 20-eeuwse Antwerpen, de rederijwereld,de chique elite families – niet toevallig met Franse namen, maar ook de wereld van de havenarbeiders, gewone hardwerkende mensen, de Antwerpse prostitutiewereld en haar herkenbare straten, steegjes en kaaien en zeker ook de Antwerpse haven waarvan het hart toen nog in het centrum lag.

Hier en daar zaten er nog wat kleine (typ)foutjes in, maar dat overschaduwt het geheel echt niet, dat knap geschreven is in een ingehouden doch gevoelige schrijfstijl die je zeker doet meeleven met de personages of waardoor net antipathie wordt opgewekt voor de dominante conservatieve elite van die tijd.

Chrisje:

Natuurlijk ben ik wat bevooroordeeld als “Antwerpse”, maar ik kan dit boek warm aanbevelen.

“Je waant je terug in de tijd met een schrijnend verschil tussen arm en rijk, man en vrouw, hoerenkast en liefdadigheid.”

Miranda:

De vader van Maryse is inmiddels vertrokken naar Amerika omdat hij de hoop op heeft gegeven om zijn dochter ooit terug te zien. In die tijd waren er veel mannen die het slecht voor hadden met vrouwen. En die vrouwen van de lage stand gebruikten om hun vrouw van stand niet lastig te vallen. Het boek wordt geschreven uit verschillende perspectieven, dat is dan ook wel een goede manier om een boek te schrijven. Ieder perspectief is een verhaal op zich, vind ik. Het is een boek dat de ene keer je aandacht echt vasthoudt en boeit en de andere keer vond ik het minder boeiend. Het is een goed verhaal, met echt goed geschreven beelden, zodat je de omgeving van Antwerpen goed voor je ziet.

Conclusies:

Eveline:

Wisten jullie dat er zowaar een trailer is van het boek?

https://www.magisto.com/album/video/KCZ9Q05TAgYqNycHDmEwCXt5?l=vsm&o=w&c=t&source=twitter

Als deze jullie niet weet te overtuigen om het boek te lezen, al dan niet samen met mijn recensie, dan ben je gewoon geen liefhebber van het genre literatuur en romans 😉

Vier sterren.

Marije:

Tot de duivel het schip keert is een heerlijke roman met in ieder hoofdstuk een ander perspectief. Langzaam wordt een beeld geschetst van deze periode van de laat negentiende, begin twintigste eeuw in Antwerpen. De zeden en gebruiken, de rol van de vrouw, verstandshuwelijk versus (verboden) liefde en hoe de verschillende personen hiermee omgaan. Alles is prachtig in elkaar verweven, zodat de lezer uiteindelijk het hele verhaal kent. De schrijfstijl is beeldend, je ziet als het ware voor je hoe Antwerpen er toen uitzag. Een heel mooi debuut van deze schrijfster en het smaakt naar meer, veel meer!

Vier sterren.

Nathalie:

Ik vroeg me al snel af, net vanwege de herkenbaarheid, welke bronnen de schrijfster had gebruikt. Om die nieuwsgierigheid  te stillen is er op het einde van het boek een hoofdstukje met de bronnen en referenties toegevoegd,  dat wel interessant is. Bronnen uit het Felixarchief en artikels over de prostitutiewereld, de eerste emancipatiegolf, vrouwenbewegingen en feminisme hielpen haar om dit verhaal te schrijven. Verder stoffeerde ze haar verhaal met historische informatie over onder andere de Antwerpse Zoo en de Velodroom, o.a. uit het MAS. Over scheepvaartmaatschappijen vond Briessinck informatie bij – hoe kan het ook anders – de Vrienden van de Red Star Line en tijdens het Red Star Line festival in 2012 naar aanloop van de officiële opening van het Red Star Line Museum in 2013. Dit duidt allemaal op gedegen onderzoek waardoor haar verhaal ook zeer geloofwaardig en logisch overkomt. Ik ben alvast voldoende gecharmeerd voor een vervolg hierop! Met een ander historisch verhaal over Antwerpen of zo. ’t Is maar een suggestie …

Vier sterren.

Chrisje:

De personages leven en nemen je mee in hun belevenissen. En de laatste alinea laat het beeld op de cover blinken!

Miranda:

Op zich zou ik het boek wel aanraden aan anderen. Toch had ik wel iets meer verwacht van het boek. Toen ik de titel zag en las dacht ik dat ik echt een thriller zou gaan lezen met echt spannende scenes, maar helaas was dat niet zo. De titel zet je op het andere been. Toch kon ik de titel moeilijk plaatsen met betrekking tot het boek. De duivel wie was dat nu eigenlijk, dat kan je op meerdere manieren interpreteren.

Ik zou het boek 3 sterren geven. Dat is meer dan genoeg voor dit boek.

We willen Nathalie Briessinck  en onze deelnemers natuurlijk bedanken voor deze te leuke leesclub. Ook super leuk dat Nathalie bereid was even bij ons in de chat te komen om zo wat vragen van de lezers te beantwoorden! Echt helemaal gaaf! Deze groepsrecensie komt op een gemiddelde van 3,5 ster uit en dat is toch mooi ruim voldoende.

Whoop whoop op naar het volgende boek van Nathalie Briessinck!!!

Gepubliceerd door

Samenlezenisleuker

Recensies, winacties, tips, leesclubs, columns, een kort verhaal of interviews! Kortom, alles wat maar gezellig en leuk is met betrekking tot boeken :-D

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s