Guido las: De val van Turing van David Lagercrantz

de val

Over “De val van Turing”

Op het nachtkastje ligt een half opgegeten appel gedrenkt in cyanide. Alles wijst op zelfmoord. De dode man is niemand minder dan Alan Turing, een briljant wiskundige. De jonge rechercheur Leonard Corell leidt het politieonderzoek. Hij komt onder grote druk van zijn superieuren te staan omdat het een uiterst gevoelige en complexe zaak blijkt te zijn. Niet alleen vanwege Turings geaardheid, homoseksualiteit was strafbaar, maar vooral vanwege zijn geheime werk tijdens de Tweede Wereldoorlog. Turing blijkt een grote rol gespeeld te hebben bij het kraken van de Enigmacode van de nazi’s waardoor vele levens gespaard bleven. Was zijn rol na de oorlog nog niet uitgespeeld? David Lagercrantz neemt de lezer mee terug naar de jaren vijftig in Engeland. Hij onthult de krachtige, donkere kant van de naoorlogse idylle dat alles beter zou worden. Met vaardige en invoelende pen zet hij twee mannen neer wiens kansen, talenten en geest getest worden: de fictieve Leonard Corell en de vader van de moderne informatica: de excentrieke, onconventionele en vrijdenkende Alan Turing

Mening:

Dat David Lagercrantz een topper is heeft hij al bewezen met ” Wat ons niet zal doden. ”

In ” De val van Turing ” weet Lagercrantz , zij het dan in een ander genre, opnieuw zijn personages op een meesterlijke manier realistisch te typeren. Onmiddellijk ben je als lezer mee.

We worden onmiddellijk neergezet in de na-oorlogse, wantrouwende tijdsgeest van spionage, contra-spionage en vooroordelen over met name homosexualiteit!
De nogal rare manier van zelfmoording van Alan Turing, een onverbeterlijke ” flikker “, een briljant wiskundig genie, ex-medewerker van het ministerie en ” vermeend misdadiger ” moet tot op het hoogste niveau worden onderzocht! Deze zaak moet de hoogste prioriteit krijgen, wat ongetwijfeld te maken heeft met het werk dat Turing tijdens de oorlog voor het ministerie deed.
Nochtans blijft het onderzoek bedenkt met een sluier van geheimzinnigheid!

Rechercheur Leonard Corell wordt belast met het onderzoek. Corell is een vrij introvert persoon die een heleboel jeugdtrauma’s meesleurt. Hij is, wegens het gebrek aan hogere studies, een intelligente politieman die een blitz-carrière maakt, maar dan in een godvergeten gat, Wilmslow, terecht komt. Een typerende quote over zijn jeugd zegt veel over die man:
“Soms beschouwde Corell zijn jeugd als een land dat hem stukje bij beetje is afgepakt. Zijn kinderjaren leken hem een heel concrete reis naar de eenzaamheid.”
Neen, een gelukkig man is Corell niet, noch privé, nog in zijn werk!
De enige waar hij zich goed kan voelen is zijn tante Vicky! Ook contacten met het andere geslacht zijn voor hem zo goed als onmogelijk!
Bij het onderzoek in het huis van Turing, na diens zelfmoord, vindt Corell een brief, “de brief.” Tegen alle voorschriften in levert hij deze brief, geschreven door Turing en gericht aan Robin Gandy, niet in bij zijn oversten! ” De brief ” zal als een rode draad door het verhaal blijven lopen, ook na afloop van het officiële onderzoek. Hij gaat op zijn eentje op onderzoek uit en neemt contact op met Robin Gandy. Gandy is een ex-medewerker van Turing, tijdens de oorlog.
Maar ondanks alle verdere contacten en al zijn goede voornemens komt hij geen stap verder, integendeel! Alles wordt steeds maar geheimzinniger en ook het wantrouwen in zijn persoon wordt steeds groter!
De volgende quote blijft Corell achtervolgen:
“Wat doe je in een oorlog met een wiskundig genie en een schaakmeester?”
Corell komt het, door persoonlijke interesse in wiskunde en grondig opzoekwerk aan de weet: Turing kraakt de Enigma-code van de Duitse marine tijdens WOII!
Deze triomf zorgde bij zijn medewerkers voor een grote afgunst, jaloezie en een groot wantrouwen wegens zijn ” misdadige en onwettelijke homoseksualiteit. ” Turing werd als het ware een staatsvijand die zelfs door zijn geaardheid zelfs in de gevangenis terecht kwam. Zijn isolement dreef hem tenslotte de dood in!
Door zijn verder onderzoek wordt Corell echter ook een soort gevaar voor de staatsveiligheid en dat loopt dramatisch af!
“Eigenlijk, dacht hij, had hij nauwelijks geleefd, hij had zich alleen maar somber voortgesleept, en nu hij zich eindelijk ergens op had gestort, was alles misgegaan.”
David Lagercrantz vertelt hier een schitterend verhaal.
De plaats van Turing in de ontwikkeling van de computer maakt hem tot één van de belangrijkste wiskundigen uit de 20e eeuw: een wiskundig genie, een zonderling ( zoals vele genieën ), een homo die omwille van zijn geaardheid uitgespuwd werd door een kortzichtige tijdsgeest, omgeven door een cocon van wantrouwen, …

Om het met de woorden van de Britse Premier Gordon Brown in 2009 te zeggen:
“Het spijt ons. Je had zoveel beter verdiend.”

De Scandinavische auteur beheerst onmiskenbaar de kunst om zijn lezers te blijven boeien, honderden bladzijden lang: secure beschrijving van de omgeving, plaatsing van het verhaal in een woelige tijd, grondige voorkennis en een vrijwel ongeziene vertelkunst. Dit alles doorweven met typerende quotes die de lezer ontegensprekelijk de gemoedstoestand van de diverse personages laat aanvoelen: je kan je als lezer als het ware verplaatsen in het hoofd van de personages!
De flashbacks en het feit dat diverse gebeurtenissen beschreven worden vanuit het standpunt, de gemoedstoestand en het te bereiken doel van de betrokkenen maken van dit boek een TOPPER in zijn genre!

NAWOORD

Op de flap, achter de cover, staat een leesfragment. Een mooi fragment uit het boek!
Omdat de figuur van Leonard Corell mij het meest fascineert zou ik het volgende leesfragment plaatsen:

” … Dus u kent Alan Turing? Ik heb zijn dood onderzocht. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het het startschot voor mijn carrière was. Inderdaad, een droevig verhaal; hij was homo, weet u, maar scherpzinnig. Hij heeft de grondslag gelegd voor de programmeerbare rekenmachine, een apparaat dat … O, u kent het? Ja, er is veel om te doen geweest. Misschien weet u dan ook dat ik zelf nog een paar verbeteringen heb aangebracht? Die bedacht ik toen ik zijn essay lasop King’s College, in juni 1954, in die vreselijk regenachtige zomer. Herinnert u zich die? Roger Bannister doorbrak de magische grens op de mijl. Eind juni was er een zonsverduistering … O, die hebt u gezien? Interessant. Zelf had ik toen net Julius Pippard ontmoet. Die naam zegt u vast niets. Hij was volkomen onbeduidend; zijn wetenschappelijke inspanningen zijn volkomen mislukt en hij was ook heel onsympathiek , een boerenkinkel … Dat klinkt misschien hard, maar weet u, Mr. Pippard draaide mij een moet. Hij belde mijn baas. Dat werd een vreselijk circus , maar eigenlijk moet ik hem dankbaar zijn. Dankzij hem ging ik weg bij de politie … O ja, ik ben het helemaal met u eens, het is eerzaam, goed werk, maar het stimuleerde mij niet genoeg. Ja, nu is dat anders, nu heb ik nauwelijks tijd voor mezelf. Dank u, dank u …Leuk om te te horen dat u mijn werk waardeert. U ook succes! En vergeet niet: je krijgt in dit leven niets voor niets; ooit begrijpt u dat ik volkomen wanhopig was terwijl ik in een hotelkamer ijsbeerde en droomde dat …”

Leonard Corell, toch het hoofdpersonage in dit boek, ten voeten uit, subliem beschreven in deze tekst, ….. een onverbeterlijke, wanhopige dromer, …

Guido Goedgezelschap.

Advertenties

Gepubliceerd door

Samenlezenisleuker

Recensies, winacties, tips, leesclubs, columns, een kort verhaal of interviews! Kortom, alles wat maar gezellig en leuk is met betrekking tot boeken :-D

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s